Spiegelgedrag bij kinderen

Auteur: Anneke Dusseljee


Over kopieergedrag van kinderen en spiegelneuronen

Inleiding

Mensen zeggen wel eens "kinderen kopiëren," en dit verwijst eigenlijk naar het fenomeen van spiegelgedrag bij kinderen. Het vermogen om anderen na te bootsen is een cruciaal aspect van het leerproces voor kinderen. Ze kijken naar volwassenen en leeftijdsgenoten om te leren hoe ze zich moeten gedragen in verschillende situaties.

Dit gedrag is nauw verbonden met de aanwezigheid van spiegelneuronen in ons brein, die in de jaren '90 werden ontdekt door neurowetenschapper Giacomo Rizzolatti.1

Deze spiegelneuronen spelen een sleutelrol bij het ontwikkelen van empathie, gedrag en taal, en ze zijn van invloed op hoe kinderen hun omgeving begrijpen en erop reageren.


Waarom kinderen spiegelgedrag vertonen

Kinderen nemen gedrag en gewoontes van anderen over als een manier om te leren. Dit gebeurt vaak onbewust, omdat spiegelneuronen de basis vormen voor het imiteren en sociaal leren van kinderen.

Bovendien versterken deze neuronen bepaalde hersenverbindingen wanneer kinderen herhaaldelijk acties uitvoeren, vooral als ze deze acties met hun handen kunnen volgen en visueel kunnen waarnemen.

Als ouders en leerkrachten begrijpen hoe spiegelgedrag werkt, kunnen ze dit gedrag effectief begeleiden en sturen.


Positieve aspecten van spiegelgedrag

Het is belangrijk om te benadrukken dat spiegelgedrag niet uitsluitend negatief is. Kinderen leren niet alleen ongewenst gedrag, maar ook waardevolle normen en waarden door te observeren en te imiteren. Het is een manier waarop ze sociale vaardigheden ontwikkelen en hun begrip van de wereld om hen heen vergroten.


Negatieve aspecten van spiegelgedrag

Aan de andere kant is het van essentieel belang om te begrijpen dat spiegelgedrag ook risico's met zich meebrengt. Kinderen kunnen ongewenst gedrag en attitudes imiteren als ze hieraan worden blootgesteld.

Dit is waar bewust ouderschap en begeleiding van groot belang zijn, omdat ze de verantwoordelijkheid dragen om een gezonde omgeving voor hun kinderen te creëren. Als ouder en leerkracht probeer je dus een voorbeeld te leven. 


Praktische tips voor ouders en leerkrachten

Het herkennen van spiegelgedrag en het begrijpen van de rol van spiegelneuronen in de ontwikkeling van kinderen zijn essentiële stappen voor ouders en leerkrachten. Hier zijn enkele praktische tips om met spiegelgedrag om te gaan:

  1. Modelgedrag: Ouders en leerkrachten fungeren als rolmodellen voor kinderen. Gedraag je op een manier die je wilt dat je kind zich gedraagt. Kinderen nemen gedrag, taal en gewoontes vaak over van volwassenen in hun leven.
  2. Open communicatie: Moedig open communicatie aan met kinderen en leg uit waarom bepaald gedrag wel of niet wenselijk is. Praat met kinderen over wat ze zien en ervaren.
  3. Beloningen en consequenties: Gebruik positieve bekrachtiging voor gewenst gedrag en passende consequenties voor ongewenst gedrag. Kinderen moeten begrijpen dat hun acties gevolgen hebben.
  4. Geduld en begrip: Wees geduldig en begripvol, omdat spiegelgedrag een normaal onderdeel is van de ontwikkeling van een kind.
  5. Emotionele intelligentie 2 : Leer kinderen emoties te herkennen, zowel die van henzelf als die van anderen. Dit verbetert hun emotionele intelligentie en hun vermogen om sociale connecties aan te gaan.
  6. Kinderen kopiëren gedrag: Het is belangrijk om te realiseren dat kinderen gedrag en gewoontes van anderen, zoals hun ouders, kunnen kopiëren. Dit heeft invloed op hun ontwikkeling en de vorming van hun identiteit.
  7. Sociaal leren in de opvoeding: Spiegelgedrag is een vorm van sociaal leren en kan zowel positieve als negatieve effecten hebben. Het begrijpen van dit fenomeen is essentieel voor ouders en leerkrachten.
  8. Kinderontwikkeling en spiegelgedrag: Spiegelgedrag speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van kinderen. Het kan invloed hebben op hun sociale vaardigheden en gedragspatronen.
  9. Identiteitsvorming bij Nederlandse kinderen: Naast het beïnvloeden van gedrag en gewoontes, spelen spiegelneuronen ook een rol bij de vorming van de identiteit van een kind. Dit is vooral relevant voor Nederlandse kinderen die hun identiteit ontwikkelen binnen de Nederlandse cultuur.
  10. Kinderpsycholoog voor gedragsbegeleiding: Soms kunnen ouders en leerkrachten problemen ondervinden bij het begeleiden van spiegelgedrag. In dergelijke gevallen kan de hulp van een kinderpsycholoog waardevol zijn voor gedragsbegeleiding.


Het belang van diversiteit en inclusie

Het begrijpen van de rol van spiegelgedrag kan ook leiden tot een groter besef van culturele diversiteit en inclusie. 3 Het gedrag dat kinderen spiegelen kan variëren afhankelijk van hun culturele achtergrond en sociale omgeving. Het is belangrijk om kinderen bloot te stellen aan diverse perspectieven en hen te leren begrijpen en respecteren.


Afronding en aanmoediging

In conclusie, spiegelgedrag is een natuurlijk en fundamenteel onderdeel van de ontwikkeling van kinderen. Ouders en leerkrachten hebben de mogelijkheid om dit gedrag te begeleiden en te sturen door bewust te zijn van hun rol als rolmodel

 Het begrijpen van spiegelgedrag en het effect van spiegelneuronen kan leiden tot gezondere relaties tussen ouders en kinderen en een beter begrip van de complexiteit van de ontwikkeling van kinderen.

Spiegelgedrag en identiteitsvorming

Naast het beïnvloeden van gedrag en gewoontes, spelen spiegelneuronen ook een rol bij de vorming van de identiteit van een kind. In eerste instantie spiegelen kinderen hun ouders, maar naarmate ze zich bezighouden met identiteit, kunnen ze gedrag van andere mensen gaan spiegelen om te zien of dit bij hun eigen identiteit past.


Als je hulp nodig hebt

Het kan zijn dat jij als ouder of leerkracht problemen ondervindt bij het begeleiden van spiegelgedrag of zijn er andere problemen omdat kinderen niet de juiste voorbeelden hebben gehad om hun gedrag aan te spiegelen. In dergelijke gevallen kan de hulp van een kindercoach of kinderpsycholoog waardevol zijn voor gedragsbegeleiding.

Bij Hoofdmanager vinden we het belangrijk om naar het kind èn de sociale omgeving te kijken om te zien hoe we het kind en de ouders het beste kunnen helpen. Wij kijken om die reden altijd naar hoe ouders en kinderen met elkaar omgaan wanneer we een hulpvraag krijgen voor een "problematisch" kind.

Heb jij dus zo'n hulpvraag voor je kind en kom je er zelf (met je partner) niet, neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op.

Maak vandaag nog een Afspraak